Schroniska turystyczne Karkonoszy i Gór Izerskich w Polsce oraz w Czechach

Kilka słów zamiast wstępu

„Dolny Śląsk to kraina, która, jak żadna inna w naszym kraju, w pełni oddaje klimat ujęty w tytule niniejszej serii. Nikt nie zaprzeczy, że Dolny Śląsk jest zarówno piękny i tajemniczy, ale też mroczny – pełen zagadek związanych m.in. z okresem II wojny światowej, a także tragicznych miejsc i postaci. Ilość zamków, pałaców i dworów jest tu największa w całej Polsce, dzięki czemu pasjonaci historii i turystyki nie mają czasu, aby się nim znudzić. W związku z tym trudno jest znaleźć jedną publikację, która opisywałaby szczegółowo wszystkie interesujące nas obiekty, dlatego niniejsza książka jest pierwszą w zapowiadającej się na wiele tomów serii opisującej historię zabytkowych rezydencji w województwie dolnośląskim. Seria ta skupiać się będzie przede wszystkim na budowlach niej znanych, położonych z dala od głównych szlaków turystycznych, często już nieistniejących, a posiadających ciekawą i nieznaną szerzej historię, choć i dla najważniejszych i bardziej popularnych obiektów znajdzie się w niej miejsce.

Tak też jest w tej książce. Znajdziemy w niej opis najbardziej tajemniczego zamku w Polsce, jakim jest niewątpliwie zamek Czocha, ale poznamy także opowieści związane z mniej znanymi pałacami, w tym również i tymi, o których wielu z Was zapewne nigdy nie słyszało. Bo ilu z nas zna np. pałace w Brachowie, czy Gościszowie (nie mylić z zamkiem nieopodal Bolesławca), które zostały zalane, bądź zniknęły z powierzchni ziemi, podobnie jak i całe wsie, w których się znajdowały? Czy znamy losy szwedzkiej aktorki przebywającej na Dolnym Śląsku? Opowieść o samobójstwie popełnionym z miłości? Historię wielkiego skandalu, który wybuchł z powodu pewnego przemówienia? Czy wiemy, gdzie powstało „gniazdko miłości” z przepięknym widokiem na Karkonosze? Albo jak wyglądały wnętrza pewnego zamku w czasie pobytu w nim królewskiej rodziny?

O tym wszystkim – i nie tylko – przeczytacie w pierwszej części serii 'Dolnośląskie zamki i pałace – Piękne, mroczne, tajemnicze’.

Serdecznie zapraszam do lektury”

W tej książce znany badacz i dokumentalista Janusz Skowroński pisze m.in. o – poławianiu pereł słodkowodnych w Kwisie w XVI-XIX w., – budowie dwóch zapór na Kwisie: w okolicach Leśnej, u podnóża zamku Czocha (ukończona w 1905 r.) i w Złotnikach (ukończona w 1924 r.), – losach robotników przymusowych z Luksemburga, przyzwiezionych na Dolny Śląsk w 1942 r. na skutek represji niemieckich po zorganizowaniu 30 VIII 1942 r. strajku generalnego w Luksemburgu, – historii pałacu w Biedrzychowicach, gdzie mieściła się jedna ze skrytek dzieł sztuki przygotowana na polecenie generalnego konserwatora Prowincji Śląskiej G. Grundmanna, – dziejach zamku w Świeciu między Leśna i Świeradowem-Zdrojem, – nowych ustaleniach w sprawie tajemnic zamku Czocha, – nie wyjaśnionych do dziś okolicznościach śmierci Henryka Lambora, pod koniec wojny przypuszczalnie komendanta żandarmerii AK na region południowej Polski, a w 1945 r. prawdopodobnie szefa utworzonego w Lubaniu III Rejonu Inspektoratu Górnośląskiego WiN, wchodzącego w skład tzw. Eksterytorialnego Okręgu Lwowskiego, – sztolniach wykutych przez Niemców pod Górą Zamkowa w Lubaniu, – odnalezionych przez J. Skowrońskiego nieznanych listach mjr. H. Sucharskiego, komendanta Wojskowej Składnicy Tranzytowej na Westerplatte, do siostrzenicy Natalii, świadczących o głębokiej religijności majora, – zapomnianym obrońcy Westerplatte, strz. Bolesławie Horbaczu, który po wojnie osiadł w Zarębie koło Lubania, – podróży kard. Karola Wojtyły na Łużyce w 1972 r., gdzie spotkał się z przedstawicielami Kościoła prowadzącymi pracę duszpasterską wśród Serbołużyczan. Ogromnie cennym dodatkiem do książki jest reprodukcja przełożonej na j. polski niemieckiej publikacji z 1925 r., wydanej z okazji ukończenia budowy zapory w Złotnikach na Kwisie, w której dokładnie opisano tę zaporę oraz zaporę w pobliżu Leśnej. Zamieszczono dokładne rysunki konstrukcyjne obu zapór, które nigdy później nie zostały opublikowane… Dotyczy to zwłaszcza okresu Polski Ludowej, gdy wszelkie zdjęcia i rysunki zapór wodnych objęte były ścisłą tajemnicą.