ksi\u0105\u017cka<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Ksi\u0105\u017cka stanowi relacj\u0119 z wyprawy odbytej przez \u201edziadka wsp\u00f3\u0142czesnej gimnastyki\u201d Johanna Christopha Friedricha GutsMuthsa (1759\u20131839) w towarzystwie grupy uczni\u00f3w w 1796 roku. Wraz z autorem odwiedzimy m.in. Boles\u0142awiec, \u015awierad\u00f3w, Szklarsk\u0105 Por\u0119b\u0119, Cieplice, Jeleni\u0105 G\u00f3r\u0119, Adr\u0161pach, Hostinn\u00e9, Turnov, Prag\u0119, Teplice i Freiburg, a tak\u017ce pow\u0119drujemy przez G\u00f3ry Izerskie i Karkonosze, poznaj\u0105c ich mieszka\u0144c\u00f3w i zak\u0105tki niedost\u0119pne dzi\u015b dla ruchu turystycznego; szczeg\u00f3lne emocje prze\u017cyjemy, schodz\u0105c po stromej skalnej \u015bcianie w g\u0142\u0105b \u0141abskiego Kot\u0142a wzd\u0142u\u017c wodospadu \u0141aby. Zajrzymy te\u017c do zak\u0142ad\u00f3w przemys\u0142owych \u2014 witriolejni (wytw\u00f3rni kwasu siarkowego) w Szklarskiej Por\u0119bie, kopalni cyny w Cinovcu i srebra we Freibergu, rt\u0119ciowni srebra w saskim Halsbr\u00fcck. Ca\u0142o\u015bci dope\u0142niaj\u0105 kolorowe ilustracje autorstwa grafika z epoki, Daniela Bergera. \u00a0Ksi\u0105\u017cka ukazuje si\u0119 w serii Navigare necesse est<\/em> \u2014 historycznych relacji podr\u00f3\u017cniczych z obszaru Sudet\u00f3w, \u015al\u0105ska i okolic.<\/strong><\/p>\n<\/div>\n (\u2026)<\/p>\n Jest tak, m\u00f3j drogi Jakubie, jakbym tu w g\u00f3rach, w drewnianej chacie, kt\u00f3r\u0105 zowi\u0105 \u015al\u0105sk\u0105 Baud\u0105, na po\u0142y oderwa\u0142 si\u0119 ju\u017c od ziemskiego \u017cycia. Otwieram okienko i widz\u0119 dzicz, gdzie kamienie wymieniaj\u0105 si\u0119 z rzadk\u0105 traw\u0105, ska\u0142y ze \u015bniegiem, a kosodrzewina z ni\u017cej stoj\u0105cym lasem. W ca\u0142ej okolicy panuje \u015bmiertelna cisza, \u201eni ptak z ga\u0142\u0119zi nie \u0107wierka, ni motyl nektaru z lilij nie spija\u201d, tylko wiatr wieje melancholijnie po stromym zboczu. Zamieszka\u0142y \u015bwiat le\u017cy niewyra\u017any daleko w dole, niczym obrazek-miniatura, kt\u00f3ry z oddali wydaje si\u0119 oku nieczytelny i zamazany. Kto kurczowo si\u0119 spraw ziemskich trzymaj\u0105c nigdy nie odnalaz\u0142 siebie i rewolucji pragnie, co rozwieje mg\u0142\u0119 spowijaj\u0105c\u0105 jego dusz\u0119, ten przebywa na tych wy\u017cynach, a ogrom otaczaj\u0105cej go przyrody stopniowo wzbudzi w nim g\u0142\u0119bsz\u0105 refleksj\u0119; kogo tam na dole dr\u0119czy plaga religijnej nietolerancji, ten wspina si\u0119 w ten wy\u017cszy rejon, gdzie ona nie si\u0119ga; kogo nadmiar potrzeb tam na dole uczyni\u0142 biedakiem, ten m\u0119\u017cnie je porzuca, buduje sobie tu chat\u0119 i staje si\u0119 bogaty.<\/p>\n Pisz\u0119 ten list w \u015al\u0105skiej Baudzie; wspi\u0119li\u015bmy si\u0119 bowiem ju\u017c na \u015anie\u017ck\u0119 i przeszli\u015bmy wi\u0119ksz\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 grzbietu. Opu\u015bcili\u015bmy Jeleni\u0105 G\u00f3r\u0119 29-tego dopiero o p\u00f3\u0142 do si\u00f3dmej wieczorem, by dotrze\u0107 do Karpacza, wioski odleg\u0142ej od miasta o trzy godziny drogi i po\u0142o\u017conej u st\u00f3p \u015anie\u017cki. Sz\u0142o si\u0119 ca\u0142y czas lekko pod g\u00f3r\u0119. Mija si\u0119 kilka wiosek, a mianowicie Stanisz\u00f3w i Mi\u0142k\u00f3w. Okolica usiana jest skalistymi pag\u00f3rkami i wi\u0119kszymi wzniesieniami. S\u0105dz\u0105c po wielu du\u017cych wsiach, zaludnienie tu, tak jak i w ca\u0142ej Kotlinie Jeleniog\u00f3rskiej, zdaje si\u0119 niezwykle du\u017ce, uprawy rolne prezentuj\u0105 si\u0119 wy\u015bmienicie.<\/p>\n","protected":false},"featured_media":4598,"template":"","meta":[],"authors":[129],"publishers":[108],"product_brand":[],"product_cat":[96],"product_tag":[],"class_list":{"0":"post-4597","1":"product","2":"type-product","3":"status-publish","4":"has-post-thumbnail","6":"authors-johann-christoph-friedrich-gutsmuths","7":"publishers-wielka-izera","8":"product_cat-ksiazki","9":"entry","10":"has-media","13":"first","14":"instock","15":"taxable","16":"shipping-taxable","17":"purchasable","18":"product-type-simple","19":"has-product-nav","20":"col","21":"span_1_of_4","22":"owp-content-center","23":"owp-thumbs-layout-horizontal","24":"owp-btn-normal","25":"owp-tabs-layout-horizontal","26":"has-no-thumbnails"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/pwlibra.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/product\/4597","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/pwlibra.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/product"}],"about":[{"href":"https:\/\/pwlibra.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/product"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/pwlibra.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/product\/4597\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":4599,"href":"https:\/\/pwlibra.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/product\/4597\/revisions\/4599"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/pwlibra.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/4598"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/pwlibra.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=4597"}],"wp:term":[{"taxonomy":"authors","embeddable":true,"href":"https:\/\/pwlibra.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/authors?post=4597"},{"taxonomy":"publishers","embeddable":true,"href":"https:\/\/pwlibra.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/publishers?post=4597"},{"taxonomy":"product_brand","embeddable":true,"href":"https:\/\/pwlibra.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/product_brand?post=4597"},{"taxonomy":"product_cat","embeddable":true,"href":"https:\/\/pwlibra.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/product_cat?post=4597"},{"taxonomy":"product_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/pwlibra.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/product_tag?post=4597"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}